İslamda Aile

Anne ve Baba İle İlgili Soru-Cevaplar

SORU:
İhtiyar ve salih anne-babam yanımdadır. Sadece sıkıntıları fazlaca fazla. Ayrı bir ev tutsam uygun olur mu?
CEVAP
İster yanınızda kalsın, ister ayrı ev tutun, fakat onların rızalarını almaya çalışın. Onlara bakmak, gereksinimlerini karşılamak iyidir sadece gömü bu değildir.
Gömü onların rızasını duasını kazanmaktır. Aynı niyetle, kayınvalide ve kayınpederinize de öyleki davranın. Doğrusu karı koca, anne ve babalarınıza iyilik edin, dualarını rızalarını alın, bu fırsatı kaçırmayın. Bundan dolayı salih ana babanın rızasını almak önemlidir. Bir hadis-i şerif meali şöyledir:
(Yanında ismim söylendiği zaman salevat getirmeyen insanın burnu yere sürtülsün. Ramazana erişip de günahları affedilmeyen insanın burnu yere sürtülsün.
Anne ve babası, yanında yaşlanmasına rağmen onları razı ederek Cennete giremeyen kimsenin burnu yere sürtülsün.) [Tirmizi, İ.Ahmed]
* * * * *
SORU:
Yaşlanmasına karşın babam namaz kılmıyor, annem açık geziyor. Bu tarz şeyleri zorlayabilir miyim?
CEVAP
Ebeveyn zorlanmaz. Ana babası günah işleyen çocuk, bunlara bir kere tembih eder. Kabul etmezlerse, susar. Onlara yakarma eder.
* * * * *
SORU:
Babam ölünce annem biriyle evliliğe ilk adımını attı. Bana yardım et diyor. Anneme desteğe zorunlu muyum?
CEVAP
Kocası varlıklı olan hanım, oğlundan nafaka isteyemez. Oğlu ona yardım etmeye zorunlu değildir. Sadece ana baba varlıklı de olsalar onlara hizmet ve yardım etmeli, rızalarını almaya çalışmalı.
* * * * *
SORU:
Babam, evlenmeme destek olmuyor. Oysa bir hadis-i şerifte baba oğlunu evlendirmeye mecburmuş. Babamın benim evlenmeme destek olması gerekmez mi?
CEVAP
Baba varlıklı oğlunu evlendirmeye zorunlu değildir. Fakat fukara olan oğlunu evlendirmesi vaciptir. Hadis-i şerifte buyuruluyor ki: (Babanın evladına güzel isim vermesi, dinini öğretmesi ve vakti ulaşınca de evlendirmesi, evladın babası üstündeki haklarındandır.) [Hâkim]
* * * * *
SORU:
Ebeveyn, çocuğunu namaz kılmadığı ve oruç tutmadığı için zorlayabilir mi?
CEVAP
Evet baliğ olmayan çocuğunu namaz kılma ve oruç tutması için zorlayabilir, tazir edebilir. Fakat büyük oğlunu, kısaca baliğ olmuş oğlunu zorlayamaz, tazir edemez. Ona tembih eder.
* * * * *
SORU:
Namaz kılmayan ve içki içen bir babanın bedduası kabul olur mu?
CEVAP
Namaz da kılsa, oruç da tutsa eğer sebepsiz bir beddua ediyorsa kabul olmaz. Kâfir bile olsa, zulmedilmişse, onun duası kabul olur. Yaşlı baba, (Oğlum bir bardak su ver) dese, oğlu da, (kalk kendin iç) dese, sonrasında babasına vursa, babası da, Rabbim belanı versin dese, bu duanın kabul olma ihtimali oldukça kuvvetlidir.
* * * * *
SORU:
Babam vasiyet etmeden öldü. İskatını yapmam caiz midir?
CEVAP
Oldukça iyi olur.
* * * * *
SORU:
Fena iş meydana getiren ana-babamı sevmemem günah mı?
CEVAP
Dinin yasakladığı iş ise, sevmemek günah olmaz.
* * * * *
SORU:
Yatalak hasta olan annesinin altını oğlu temizleyebilir mi?
CEVAP
Bu hizmeti meydana getiren hanım bulunmazsa, oğlu da yapar.
* * * * *
SORU:
Memlekette babamın dostları var. Onları ziyaret etmem gerekir mi?
CEVAP
Salih olan dostlarını ziyarete gitmek, onlarla dost olmak gerekir. Hadis-i şeriflerde buyuruldu ki: (En iyi iyilik, babasının vefatından sonrasında, onun dostlarını yoklamaktır.) [Müslim]
(Babanın dostluğunu koru, dostlarıyla dost ol. Eğer babanın dostluğunu korumazsan, Allahü teâlâ da senin nurunu söndürür.)
[Buhari]
(Baba dostuna iyilik, babaya iyilik anlamına gelir.)
[Taberani]
İmam-ı Rabbani hazretleri, (Evlada meydana getirilen iyilik de, babaya yapılmış anlamına gelir) buyuruyor. O halde, çocuklarına iyilik etmek, ölmüş yada yaşayan babaya iyilik etmek anlamına gelir.
* * * * *
SORU:
Fukara olan ana ve babaya, varlıklı olan kız çocuğunun da nafaka vermesi bakması gerekir mi?
CEVAP:
Evet nafaka vermesi ve bakması gerekir. Kız ve oğlan çocuklar eşit oranda nafaka verir. Oğlunun oğlu ile kızı bulunan ana ve babaya yalnız kızları bakar. Oysa, mirası kız ile torun yarı yarıya alır.

Ebeveyne nafaka

SORU:
(Sen de, malın da, babanındır) hadisine nazaran, evladın malı babanın mıdır? Baba, evladının malını istediği benzer biçimde harcayabilir mi?
CEVAP
Hayır. Evlat, varlıklı babaya bakmaya zorunlu değildir. Varlıklı evladın, yoksul olan Müslüman ebeveyne nafaka vermesi farzdır.Fukara evladın, fukara babasına nafaka vermesi farz değildir. Yoksul olan ana babasını kendi evine alıp, beraber geçinirler. (Fetava-i Hayriyye)
Fasık anne-baba
SORU:
Fâsık ana babanın her emrine itaat etmek gerekir mi?
CEVAP
Her emrine itaat gerekmez. Ana ve babanın bu şekilde itaat lazım olmayan emirleri yapılmadığı süre özür ve bahane bulmalı ve yumuşak söylemeli. Örneğin niye içki içmedin denince, midem ağrıyordu şeklinde bir bahane bulmalıdır. Ya da fâsık baba, (Beni arabanla meyhaneye götür) dese, bir bahaneyle götürmemeli, (Mühim bir işim var) benzer biçimde bir şeyler demelidir. Fakat meyhanede sızıp kalmışsa, otomobiline alıp evine getirmesi gerekir. Mubah olan emirlerini hayata geçirmeye çalışmalıdır.

Ebeveynin emri

SORU:
Ananın babanın, günah olmayan emirlerine itaat etmek farz mıdır?
CEVAP:
Evet, farz-ı ayndır.
Ebeveyne sert hareket etmek
SORU:
(Ana babanın iyiliği için onlara sert davranmanın mahzuru olmaz. Örnek olarak, ana baba içki içse, gıybet etse, başka günahları işlese, onun iyiliği için bu tarz şeyleri yapma diye sert hareket etmek caizdir) diyenler oluyor. Dinimiz (Ana babaya öf demeyin) buyururken, onun iyiliği için sert hareket etmek iyi mi caiz olur?
CEVAP
Her söyleyene saygınlık edilmez. Ben getirmem, gittiğiniz benzer biçimde geri gelin) denmez. Gene din kitaplarında, (Ana babası günah işleyen evlat, sert konuşmadan bunlara bir kez tembih eder. Kabul etmezlerse susar. Onlara yakarma eder) buyuruluyor. Onun iyiliğine diye sık sık söylenmez.

Fasık ebeveynin hakkı

SORU:
Annem ve babam, (Namaz kılma, oruç tutma, tesettüre riayet etme, birazcık içki iç!) diyorlar. Bu tarz şeyleri yapmazsam ah etme edeceklerini söylüyorlar. Dinde ana babanın hakkı oldukça mühim olduğundan, onların sözlerini dinlemezsem günaha girer miyim?
CEVAP
Dine uymayan ve çocuğunu İslâmiyet’e uygun yetiştirmeyen ana babanın, evladı üstünde dinimizin bildirdiği ana babalık hakkı yoktur. Büyütme, yedirip içirme benzer biçimde hakları vardır yalnız. Onların haksız olarak etmiş olduğu beddualar da geçerli olmaz.
Salih anne-baba hakkı
SORU:
Ana baba hakkı niçin önemlidir?
CEVAP
Fâsık, sapık yada kâfir ana babanın, ana babalık hakkı olmaz, düzgüsel hizmet etme, onları büyütme hakkı olur. Salih ana babanın ana babalık hakkı vardır. Salih ana babayı razı eden, Allahü teâlâyı razı eder. Allahü teâlânın rızası, salih ana babanın rızasındadır. Bundan dolayı doğru imanımızı ilk olarak, salih ana babamızdan
öğrendik. Onlar ilk mürşidimizdir. Onun için, salih ana babanın hakkı oldukça büyüktür.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir